نفت سنگین مند؛ فرصتی برای توسعه دشتی در پساتحریم+تصاویر

نفت سنگین مند؛ فرصتی برای توسعه دشتی در پساتحریم + تصاویر

خلیج فارس: بعد از سال ها تلاش، مطالعه و صرف هزینه میلیاردی، مهمترین و کلیدی ترین پروژه شهرستان دشتی معلق شده است، طوری که مزیت های استراتژیک و منحصر به فرد آن نتوانسته ارزش افزوده ای برای شهرستان ایجاد کند.

محمدجواد غریبی

از سرگیری فعالیت احداث پالایشگاه نفت سنگین مند که در محدوده شهرستان دشتی قرار دارد، فرصتی استراتژیک برای توسعه دشتی و شهرستان های پیرامون آن در دوران پسا تحریم قلمداد می شود که در صورت برنامه ریزی مدون، علاوه بر اشتغال زایی و گردش نقدینگی قابل توجه، می تواند تقویت زیرساخت های خط ساحلی شهرستان های تنگستان، دشتی و دیر و بهبود شاخص های زندگی این منطقه را به دنبال داشته باشد.

این میدان نفتی در ۱۵ کیلومتری جنوب خورموج و کرانه خلیج فارس واقع شده و بزرگترین میدان نفت سنگین جهان ‌ در بخش خشکی محسوب می شود. بنابر گفته مطلعین، چاه شماره یک میدان نفت سنگین کوه مند در سال ۱۹۳۱ میلادی حفاری شده و تا کنون ۸ حلقه چاه در این میدان حفاری گردیده که تنها چاه های ۶ و ۸ مربوط به نفت سنگین است.

اگر بخواهیم از تاریخچه و روند توسعه این میدان نفتی در جغرافیای دشتی بگوییم، منبعی کامل تر از مصاحبه محمد طبیبی تحت عنوان «میدان نفت سنگین کوه مند؛ از آغاز تاکنون» سراغ نداریم.

این مصاحبه در اسفند سال ۱۳۸۳ از محمد طبیبی به عنوان قائم مقام وقت مجری طرح مزبور در مجله “اقتصاد انرژی” انجام شده است. وی در خصوص تاریخچه اکتشاف کوه مند و اقداماتی که پیش از اسفند ۱۳۸۳ صورت گرفته، چنین می گوید: عملیات اکتشاف ساختار کوه مند با حفاری چاه شماره ۱ در سال ۱۹۳۱ میلادی آغاز شد. حفاری چاه‏های مند ۲ و ۵ در فاصله زمانی ۱۹۵۹ تا ۱۹۷۷ انجام گردید.

در سال ۱۳۶۳ گروه مطالعاتی طرح اکتشاف نفت سنگین کشور، اکتشاف‏ اصولی نفت میدان کوه مند را با حفر اولین چاه اکتشافی نفت سنگین(چاه‏ مند ۶) آغاز نمود.

نتایج اولیه حفاری و تکمیل چاه مند ۶ حاکی از وجود چندین میلیارد بشکه نفت سنگین بود. در سال ۱۳۶۷ حفاری چاه مند ۷ این میدان انجام‏ گردید.

طیبی در خصوص شروع زمان و هدف مرحله جدید مطالعات کوه مند (طرح نفت سنگین و بسیار سنگین) اضافه می کند:بازنگری در برنامه‏ های توسعه میادین نفت و گاز کشور و نظر به اهمیت‏ آشنایی با فن‏آوری استخراج، فرآوری و انتقال نفت سنگین، طرح اکتشاف نفت‏ سنگین از سال ۱۳۷۸ تحت عنوان ‏”طرح مطالعاتی میادین نفت سنگین‏” تحت‏ پوشش شرکت مهندسی و توسعه نفت قرار گرفت.

وی ادامه می دهد: در اولین مرحله توسعه میدان کوه مند، لرزه‏ نگاری سه بعدی در فروردین ماه ۸۲ تکمیل نمود. سپس برنامه حفاری مجدد چاه مند ۶ و موقعیت چاه مند ۸ و برنامه حفاری مربوطه طراحی و جهت اجرا به شرکت ملی حفاری ارائه شده است. همچنین با ترمیم و بازسازی جاده جنوبی کوه مند و احداث شبکه آبرسانی و حوضچه حفاری چاه مند ۸،شرایط جهت انتقال دکل حفاری به منطقه کوه‏ مند مهیا شده است.

طیبی اضافه می کند: عملیات مکش چاه شماره ۶ کوه مند و تعیین ضریب بهره‏ دهی در محل این چاه توسط شرکت پیرا حفاری از بهمن ماه ۸۳ آغاز کردیم. طی عملیات مکش ابتدا نفت باقی مانده در ستون چاه متعلق به‏ سال‏های گذشته خارج گردید و پس از جایگزینی نفت تازه در ستون‏ چاه، عملیات مکش با تولید متوسط ۵۰ الی ۶۰ بشکه در روز در حال اجرا می‏ باشد.

وی درباره برنامه‏ های آتی نفت کوه مند از نظر فناوری و نحوه استخراج می گوید: حفاری چاه شماه ۸ کوه مند و انجام آزمایش‏های مربوطه،احداث خط لوله آب شیرین جهت تامین آب مورد نیاز تزریق بخار، احداث جاده شمالی و بهره‏ برداری آزمایشی از چاه شماره ۸ توسط پمپ‏ های درون چاهی را در برنامه ‏های آینده خود دارد.(۱)

تولید آزمایشی از میدان نفت سنگین کوه مند

در اردیبهشت ۱۳۸۴ خبر تولید آزمایشی از میدان نفت سنگین کوه مند در سایت های خبری منتشر شد.

قائم مقام مدیر طرح مطالعاتی نفت سنگین در اردیبهشت۱۳۹۴به خبرگزاری شانا گفت:با استفاده از دستگاه مکش که بر روی چاه شماره ۶ میدان کوه مند نصب شده است روزانه ۱۰۰ بشکه نفت خام برای مراحل آزمایش و کسب اطلاعات مناسب از جمله مشخصات نفت، فشار روزانه چاه و ظرفیت مخزن برداشت می شود و برآوردهای انجام شده نشانگر درجه سبکی ۱۴ و ۱۵ (API) برای نفت این میدان است. مهندس محمد طبیبی با بیان این که نفت خام تولیدی از این چاه در وضعیت مناسبی قرار دارد افزود: وجود میزان کمی از گاز همراه نفت نیز از ویژگی نفت سنگین میدان کوه مند است.

یکسال بعد و در اردیبهشت سال ۱۳۸۵ بود که خبر «تولید ۱۰۰ بشکه از میدان نفتی کوه مند آغاز شد» در خبرگزاری های کشور قرار گرفت. قائم مقام وقت مدیر پژوهش شرکت ملی نفت ایران گفته بود:با توجه به این که میادین نفت سنگین ایران از میادینی هستند که به توسعه آنها در کشور توجه نشده است اما اولین تولید از میدان نفتی کوه مند با تولید ۱۰۰ بشکه در روز آغاز شده است.محمد طبیبی اضافه کرده بود:چنانچه ایران بتواند پمپ مناسبی برروی چاه‎های این میدان نفتی بگذارد می تواند تا ۵۰۰ بشکه از این میدان نفت سنگین برداشت کند.(۲)

سوال پورفاطمی از وزیر نفت در کمیسیون انرژی پیرامون توقف طرح توسعه میدان نفتی کوه مند

تیرماه سال ۱۳۸۵ خبرهایی مبنی بر انتقال تاسیسات نفت در بین افکارعمومی دهن به دهن شد طوریکه وزیر وقت نفت با حضور در کمیسیون انر‍ژی مجلس شورای اسلامی به سوال نماینده مردم دشتی و تنگستان در خصوص علت توقف طرح توسعه میدان نفتی کوه مند پاسخ داد.

حجت الاسلام و المسلمین پورفاطمی طی گفتگویی جزییات بیشتر این سوال را این گونه تشریح کرد: در اجرای ماده ۱۹۳ آئین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی از وزیر نفت خواسته بودم جهت پاسخگویی به این سوال که چرا طرح توسعه میدان نفت سنگین کوه مند که در سالهای گذشته بر اساس مطالعات خود وزارت نفت شروع شده است اخیرا متوقف شده و مسئولیت هزینه های انجام شده در این منطقه برعهده چه کسی می باشد.

نماینده مردم دشتی و تنگستان ادامه داد: متاسفانه علاوه بر توقف این طرح ،مسئولین وزارت نفت در اقدامی دیگر دستور خروج تاسیسات شرکت ملی نفت را از منطقه عملیات کوه مند نیز صادر کرده بودندکه این موضوع شدیدا افکار عمومی حوزه انتخابیه اینجانب را نگران کرده بود بنابراین سید کاظم وزیری هامانه وزیر نفت در کمیسیون انرژی حاضر شد و با مستندات و توجیهاتی که ارائه کردیم خوشبختانه توافق خوبی بین ما ، وزیر نفت و اعضای کمیسیون انرژی صورت گرفت.

وزیری هامانه هم اعلام کرد وزارت نفت نه تنها قصد تعطیلی میدان نفتی کوه مند را ندارد بلکه می خواهیم با دعوت از گروهی از کارشناسان خارجی و نیازسنجی مناسب تر، دستگاه ها و تجهیزات مطلوب تری را برای ادامه آن طرح به آن منطقه وارد نمائیم. عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی اظهار امیدواری کرد: با ادامه این طرح و از سرگیری دوباره فعالیت های نفتی در آن منطقه، شاهد اشتغالزایی و توسعه شهرستان دشتی باشیم. (۳)

خبر«کلنگ زنی پالایشگاه نفت دشتی» نیز در آبان سال۱۳۸۵ بروی سایت های خبری استان قرار گرفت؛ خبری که موجی از امیدواری را در دشتی به دنبال داشت. برخی فعالان رسانه ای دشتی کلنگ زنی این پروژه را نقطه عطفی برای توسعه صنعتی شهرستان دشتی قلمداد کردند. پروژه ای که مقرر بود در زمینی به مساحت ۲۵ هکتار ساخته در بازه زمانی ۱۸ ماهه به پایان برسد.(۴)

ساخت نخستین پالایشگاه بخش خصوصی در ایران آغاز شد

بهره برداری از ظرفیت نفت مند با تیتر «ساخت نخستین پالایشگاه بخش خصوصی در ایران آغاز شد» در اواخر آبان ۱۳۸۵ بازخورد کشوری پیدا کرد که در پی آمده است:

عملیات اجرایی پالایشگاه نفت سنگین دشتی استان بوشهر در آیینی با حضور مسئولان استان بوشهر با سرمایه گذاری بخش خصوصی در بندر لاور ساحلی آغاز شد. این پالایشگاه اولین پالایشگاهی است که توسط بخش خصوصی در ایران ساخته می شود.

در ساخت این پالایشگاه که با سرمایه گذاری ۵۰ میلیون یورو و یک هزار میلیارد ریال انجام می شود.یک کنسرسیوم متشکل از چهار شرکت داخلی و خارجی شمال شرکت نفت سروش شرکت اتریشی پورنر شرکت تالار تجارت پرشیا گروه بین المللی مرآت وابسته به صندوق توسعه صادارت فراورده های نفتی و شرکت انگلیسی ریچ مند مشارکت دارند.

مدیر عامل گروه بین المللی مرآت وابسته به صندوق توسعه صادارت فراورده های نفتی مجری اصلی این طرح گفته بود:پالایشگاه نفت سنگین دشتی اولین پالایشگاهی است که توسط بخش خصوصی ساخته می شود.

دکتر حسینی اضافه کرد:این پالایشگاه با ظرفیت پالایش روزانه ۲۵ هزار بشکه نفت سنگین و تولید ۸۰۰ هزار تن قیر و ۴۳ هزار و ۸۸۰ تن نفت گاز در سال در مدت دو سال احداث خواهد شد.مجری طرح پالایشگاه نفت سنگین دشتی اظهار کرد:با ساخت و بهره برداری از این پالایشگاه زمینه اشتغال مستقیم ۲۰۰۰ نفر فراهم می شود.

وی گفت:همچنین با احداث پنج کارخانه جنبی و صنایع پایین دستی این پالایشگاه شامل کارخانه های تولید بشکه بسته بندی قیر تولید ایزوگام آسفالت پلیمری و پوشش های عایقی لوله های نفت و گاز در آینده زمینه اشتغال چهار تا پنج هزار نفر در آینده در این منطقه فراهم خواهد شد.(۵)

بهسازی جاده جنوبی کوه مند
پروژه بهسازی تعریض و احیای حدود ۲۳ کیلومتر جاده اختصاصی شرکت مهندسی و توسعه نفت جهت دسترسی به چاههای نفت واقع در اسفندماه ۱۳۸۷ آغاز شد.

جاده موسوم به جاده جنوبی کوه مند در ۹۵ کیلومتری جنوب شرقی بوشهر و در محدوده آبادی لاور ساحلی از جاده ساحلی منشعب گردیده و پس از طی حدود ۲۲ کیلومتر به چاه شماره ۶ ختم میشود.(۶)

قرار داد توسعه میدان نفت سنگین کوه موند آماده امضا است

درآبان ۱۳۸۸مجری طرح توسعه میادین نفت سنگین شرکت متن اعلام کرد: قرارداد توسعه میدان نفت سنگین کوه مند آماده امضا است.

“صمیمی سده” مجری وقت طرح توسعه میادین نفت سنگین شرکت مهندسی و توسعه نفت در گفتگویی با پایگاه اطلاع رسانی شرکت ملی نفت ایران با اعلام اینکه پس ارائه “mdp” از سوی شرکت “k.i.p.c” و چند ماه بررسی کارشناسان شرکت مهندسی و توسعه نفت و انجام مذاکرات هدفمند و تخصصی، در حال حاضر قرار داد توسعه این میدان بیش از دو ماه است که پاراف شده و آماده امضا است و پس ازامضای مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران جنبه اجرایی پیدا می کند.

صمیمی خاطر نشان کرد: روند تولید نفت در این پروژه در دو فاز تعریف شده که مدت زمان آن ۸۱ ماه پس از شروع کار است و برای فازاول ۵۲ ماه زمان و تولید ۹ هزار بشکه نفت روزانه و برای فاز دوم ۲۹ ماه زمان و تولید ۲۰ هزار بشکه نفت روزانه در نظر گرفته شده است.دوره تولید این میدان نفتی ۲۳ سال در نظر گرفته شده است که در این مدت ۱۳۶ میلیون بشکه نفت خام حاصل خواهد شد که پیش بینی می شود با انجام حفاری، چاه های پیشنهادی و مطالعه دیگر لایه های تولیدی، تولید نفت در این میدان نیز افزایش پیدا کند. در صورتی که تمام هزینه های پیمانکار و هزینه تولید نفت این میدان پرداخت شود و فروش نفت ۵۰ دلار در نظر گرفته شود بیش از ۶/۴ میلیارد دلار عاید شرکت ملی نفت ایران خواهد شد.

وی همچنین با اشاره به سهم ۵۱ درصدی مشارکت بخش ایرانی تاکید کرده بود:این پروژه گردش مالی در حدود ۴۰۰ میلیون دلار در منطقه دشتی و تنگستان ایجاد خواهد کرد که رقم قابل توجهی است و موجب آبادانی این منطقه خواهد شد.(۷)

استرالیایی‌ ها میدان نفت‌سنگین کوه مند را توسعه می‌دهند

در آبان ۱۳۸۹ از کوه مند بعنوان نخستین هدف اکتشافی نفت سنگین یاد شد و عنوان شد: میدان نفت سنگین کوه مند به دلیل داشتن مخازن نسبتا کم‌عمق به طوری که با حفر چاه‌هایی با میانگین عمق ۱۵۰۰ متری قابل دسترسی هستند، در اولویت تولید ‌شدن قرار گرفته است.در حالی‌که در بسیاری از میادین کشور برای دستیابی به مخازن عمیق، چاه‌هایی با اعماق ۳ تا ۴ هزار متر یا بیشتر باید حفر شد.

از سوی دیگر ابعاد تاقدیس کوه مند بزرگ بوده، نفت این مخزن در کنار دریا قرار دارد و این موقعیت یک امتیاز محسوب می‌شود.(۸)

واگذاری توسعه ۳ میدان نفت ایران به اوکراین

واگذاری توسعه ۳میدان نفت سنگین کشور از جمله میدان مند به اوکراین در دی ۱۳۹۰ در کانون توجهات قرار گرفت. هرچند پیش از این مذاکراتی بین شرکت ملی نفت ایران و یک کنسرسیوم چینی- استرالیایی برای توسعه سه میدان نفت سنگین کوه مند، بوشگان و کوه کاکی انجام شده بود.(۹)

در اسفند ۱۳۹۰«پایان مطالعه مهندسی میدان کوه مند و اتمام کار بازسازی جاده جنوبی کوه مند رسانه ای شد:

گزارش عملکرد شرکت مهندسی و توسعه نفت در میادین نفت سنگین،حاکیست مطالعه مهندسی میدان کوه مند پایان یافته و کار بازسازی جاده جنوبی کوه مند نیز رو به پایان است. به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی شرکت ملی نفت ایران، توسعه میادین نفت سنگین که بخشی از پروژه های شرکت متن را به خود اختصاص داده، با جدیت دنبال می شود.

بر این اساس و در راستای توسعه این میادین،مطالعه زیست محیطی میدان نفت سنگین کوه مند در حال انجام است؛همچنین فعالیت های گسترده ای جهت بهسازی جاده جنوبی کوه مند صورت گرفته است و این عملیات به زودی پایان خواهد یافت. (۱۰)

http://www.shana.ir/shanacontent/media/image/2012/02/132376_orig.jpg

توسعه آزمایشی میدان نفتی کوه مند به زودی نهایی می شود

تیرماه ۱۳۹۲ بود که عنوان شد با پایان مطالعات مهندسی توسعه آزمایشی میدان نفتی کوه مند به زودی نهایی می شود؛ گویی لحظه موعود رسیده بود.

پروژه مطالعه مهندسی و توسعه آزمایشی میدان کوه مند که با هدف تعیین تکلیف مخزن این میدان و روشن شدن برخی مشخصات لایه سروک در دست اقدام است، براساس برنامه زمانی پیش بینی شده نهایی می شود.

به گزارش شانا به نقل از روابط عمومی شرکت مهندسی و توسعه نفت (متن)، مطالعه مهندسی وتوسعه آزمایشی میدان کوه موند (که براساس برنامه باید در سال جاری میلادی خاتمه یابد)، با پیشرفت ٩٩,٩٨ درصد (نسبت به برنامه)، روبه پایان است و به زودی نهایی می شود. (۱۱)

توسعه بزرگترین میدان نفت جهان متوقف شد

پس از کش و قوس فراوان و قراردادهای مختلف با شرکت های داخلی و خارجی در اردیبهشت سال گذشته(اردیبهشت۱۳۹۳هجری شمسی)خبرتوقف توسعه بزرگترین میدان نفت جهان و تعلیق توافق نفتی ایران با روسیه و اوکراین اعلام شد.

مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت ایران اعلام کرد:تفاهم نامه توسعه میدان کوه مند به عنوان بزرگترین میدان نفت سنگین جهان با شرکت‌های مشترک ایرانی، روسی و اوکراینی تا اطلاع ثانوی متوقف شده است.

همزمان با آغاز به کار دولت تدبیر و امید، کادر جدید مدیریتی شرکت ملی نفت ایران طرح غربالگری توسعه میادین نفت و گاز طبیعی کشور را در دستور کار قرار داد و در نهایت با پایان طرح غربالگری توسعه برخی از میادین نفتی مستقل از اولویت شرکت ملی نفت ایران تا اطلاع ثانوی خارج شد.(۱۲)

نفت سنگین مند،فرصتی استراتژیک و جهانی برای توسعه دشتی در دوران پسا تحریم

هم اکنون بعد از سال ها تلاش، مطالعه و صرف هزینه میلیاردی، مهمترین و کلیدی ترین پروژه شهرستان دشتی معلق شده است، طوری که مزیت های استراتژیک و منحصر به فرد میدان نفت سنگین مند اعم از عمق کم در قیاس با نمونه های دیگر و همجواری با دریا و دیگر مواردی که در گزارش آمده، ارزش افزوده برای شهرستان ایجاد نکرده است.

لذا ازمسئولین استان و شهرستان خاصه نماینده دشتی و تنگستان در مجلس شورای اسلامی که مجدانه در سال های گذشته پیگیر این پروژه بوده اند انتظار می رود با توجه به قرابت و روابط حسنه و نفوذی که در کابینه دولت تدبیر وامید دارد این مطالبه عمومی که انتفاع آن بی شک شهرستان های همجوار را نیز منتفع می کند دنبال کنند و با هوشمندی و چارچوپ استدلالی قابل دفاع، موجبات اقناع وزارت نفت برای عملیاتی کردن میدان نفت سنگین مند را فراهم آورند.

راه اندازی و رونق پالایشگاه نفت سنگین مند در دوران پساتحریم با توجه به تعریف اولویت های جدید وزارت نفت، منطقی به نظر می رسد. از سرگیری فعالیت احداث پالایشگاه نفت سنگین مند،فرصتی استراتژیک و جهانی برای توسعه دشتی و حتی استان در دوران پسا تحریم قلمداد می شود که علاوه بر اشتغال زایی و گردش نقدینگی قابل توجه، تقویت بسیاری از زیرساخت های خط ساحلی شهرستان های تنگستان و دشتی ودیر و بهبود شاخص های زندگی مردم این منطقه را بدنبال خواهد داشت.مواردی که سالهاست بروی زمین مانده است و از جمله آن میتوان به رکود بندر لاور اشاره کرد.

پرواضح است نزدیکی میدان نفت سنگین مند به دریا از طریق بندر لاور احیای این بندر را محقق می سازد، ظرفیتی که سالهاست مغفول واقع شده و اعتبارات استانی تکافوی هزینه های آن نداشته و منجر به توسعه آن نشده است.

FavoriteLoadingاضافه کردن به علاقه مندی ها!

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

theme
کانون تبلیغات و گرافیک لیان شهرکانون تبلیغات و گرافیک لیان شهرکانون تبلیغات و گرافیک لیان شهرکانون تبلیغات و گرافیک لیان شهرکانون تبلیغات و گرافیک لیان شهر